Bir Yaz Akşamı Kayseri’de Kekik Kokusu Kayseri’nin yaz akşamlarını anlatmak zor. Kelimeler yetmiyor bazen. Güneş, dağların arkasına çekilirken taş evlerin duvarlarında kalan sıcaklık bile sanki bir hikâye anlatıyor. Ben 25 yaşındayım ve hâlâ bazı kokular beni çocukluğuma geri götürüyor. En çok da kekik kokusu. O kokuyu ilk kez dedemin evinin avlusunda hatırlıyorum. Taş zemine oturmuşuz, gökyüzü turuncu-mor arası bir renge dönmüş. Ellerimde küçük bir demet kekik var. Kurutulmuş, biraz sert ama hâlâ canlı kokuyor. O an anlamıştım ki bazı şeyler kurusa bile ölmez. Sadece şekil değiştirir. Dedem sessiz bir adamdı. Çok konuşmazdı ama elleri hep çalışırdı. Bahçeden topladığı kekikleri iplerle…
Yorum BırakLezzet ve Hikaye Yazılar
Hamidiye Nedir? Osmanlı’da Bir Güç Mekanizmasının Sosyolojik Anlamı İnsan topluluklarını anlamaya çalışırken bazen bir kurum, bir isim ya da bir yapı, sadece tarihsel bir veri olmaktan çıkar; gündelik hayatın, kimliklerin ve güç ilişkilerinin kesiştiği bir aynaya dönüşür. “Hamidiye nedir Osmanlı?” sorusu da tam olarak böyle bir aynaya bakmayı gerektirir. Çünkü bu kavram, yalnızca askeri bir örgütlenmeyi değil; aynı zamanda devletin sınırlarla, toplumsal gruplarla ve bireylerle kurduğu karmaşık ilişki biçimlerini de içinde taşır. Bu metinde Hamidiye’yi sadece tarihsel bir kurum olarak değil, toplumsal yapıların birbirine nasıl temas ettiğini gösteren bir sosyolojik alan olarak ele alacağız. Hamidiye Alayları: Kavramsal ve Tarihsel Çerçeve…
Yorum BırakKayserispor ligden düştü mü? Gerçek cevap ve ortadaki büyük algı meselesi Tuzlukayadegirmen takipçilerine merhaba! Bu yazımız “Kayserispor ligden düştü mü” konusunu seven herkes için hazırlandı. “Kayserispor ligden düştü mü?” sorusu aslında tek başına futbol sorusu değil; Türkiye’de futbol izleme alışkanlığının, sabırsızlığın ve sosyal medya gürültüsünün birleşimi gibi bir şey. Bir takım iki maç kaybedince sanki otomatik olarak küme düşmüş gibi davranılması artık neredeyse klasik hale geldi. Ama işin gerçeği şu: Bir kulübün ligden düşmesi anlık bir sinir kriziyle değil, uzun bir sezonun toplam tablosuyla belirlenir. Kayserispor özelinde konuşursak, son yıllarda inişli çıkışlı bir performans grafiği zaten ortada. Bir sezon “kümede…
Yorum BırakMerhaba! Emaye bulaşık makinesinde yıkanabilir mi hakkında soru işaretleri olanlar için Tuzlukayadegirmen olarak kapsamlı bir yazı hazırladık. Kelimenin Isıttığı Su: Çelik Çaydanlık ve Anlatının Dönüştürücü Gücü Dil, yalnızca nesneleri adlandıran bir araç değildir; aynı zamanda onları yeniden kuran, eğip büken, bazen de içlerinden bambaşka evrenler çıkaran bir güç alanıdır. Bir mutfak eşyasının yüzeyinde dolaşan su damlaları bile, doğru bir anlatıcıyla birlikte bir romanın ilk cümlesine dönüşebilir. Çelik çaydanlık makinede yıkanır mı sorusu bu bağlamda yalnızca teknik bir gündelik mesele değil, modern insanın otomasyonla kurduğu ilişkinin, alışkanlıklarının ve hatta hafızasının edebi bir izdüşümüdür. Nesnenin Edebiyatı: Çelik Çaydanlığın Sessiz Monoloğu Gündelik Nesnenin…
Yorum Bırak“Askerliği kimler yapamaz” konusunda doğru bilgiye ulaşmak isteyenler için kapsamlı bir içerik hazırladık. Ankara’da Bir Sabah: “Askerliği kimler yapamaz?” sorusunun hayatla kesiştiği yer Ankara’da sabahlar genelde sert başlar. Kışın camı buğulu bir otobüs, yazın kurumuş bir rüzgâr… Üniversiteden mezun olduktan sonra ilk ciddi iş görüşmelerimden birine giderken Kızılay’da yürüyordum. Yanımdan geçen iki kişi, bir arkadaşlarını konuşuyordu. Konu bir anda dönüp dolaşıp şuraya geldi: “Askerliğe çağırdılar ama sağlık raporu yüzünden gidemeyecekmiş.” O cümle o kadar sıradandı ki aslında, ama kafamda kaldı. Çünkü çoğumuz için askerlik “herkesin yaptığı bir şey” gibi anlatılır. Oysa gerçek hayat, bu genellemeyi biraz kırıyor. İşin içine sağlık,…
Yorum BırakAmasra Kaç Gün? Öğrenmenin Süreyle Kurduğu Görünmez İlişki İnsan zihni, zamanı yalnızca ölçmez; zamanı anlamlandırır, içine deneyim yerleştirir ve öğrenmeyi bu deneyimlerin içinde yeniden kurar. “Amasra kaç gün?” sorusu ilk bakışta bir seyahat planlaması gibi görünür, fakat daha derinde öğrenmenin doğasına dair çok daha geniş bir soruya açılır: Bir deneyim ne kadar sürede gerçekten öğrenmeye dönüşür? Amasra gibi yerler, yalnızca coğrafi noktalar değildir; aynı zamanda öğrenmenin “yaşantı yoluyla” gerçekleştiği pedagojik alanlardır. Bu bağlamda süre sorusu, bir gezi planından çok daha fazlasını ifade eder: öğrenmenin nasıl yapılandığına dair bir sorgulamayı. Öğrenmenin Süreyle İmtihanı: Kaç Gün Yeter? Amasra kaç gün hakkında güvenilir…
Yorum BırakKartezyen çarpımın birleşme özelliği nedir? Matematikten gündelik hayata uzanan düşünce Ankara’da yaşayan, günlerini çoğu zaman metroda, kafelerde ya da bilgisayar başında geçiren 28 yaşında biriyim. Zihnim sürekli olarak “sistemler nasıl çalışıyor, şeyler nasıl bir araya geliyor?” sorusuna takılıyor. Bazen bir matematik kavramı, bazen de gündelik hayattaki küçük bir seçim bile beni aynı noktaya getiriyor. Son zamanlarda kafamı en çok kurcalayan konulardan biri de şu oldu: Kartezyen çarpımın birleşme özelliği nedir? İlk bakışta tamamen soyut, ders kitabına ait gibi duran bu konu, aslında düşündükçe hayatın içindeki birçok yapıyı anlamamı sağlıyor. Özellikle 5-10 yıl sonrasını düşününce, bu kavramın sadece matematiksel bir özellik…
Yorum BırakEşek katır doğurur mu? sorusunun gündelik dilde ve toplumda karşılığı Sokakta, otobüs durağında ya da iş çıkışı kalabalık bir metroda duyulan bazı sorular vardır ki ilk bakışta biyolojiyle ilgili gibi görünür ama aslında toplumun düşünme biçimini açığa çıkarır. “Eşek katır doğurur mu?” sorusu da tam olarak böyle bir yerde duruyor. Çoğu zaman bir yanlış bilgiyi düzeltme çabası gibi başlar ama kısa sürede insanların birbirini nasıl etiketlediğini, nasıl sınıflandırdığını ve farklılıkları nasıl algıladığını gösteren bir tartışmaya dönüşür. İstanbul’da yaşayan, günün büyük kısmını toplu taşımada geçiren biri olarak bu tür soruların sadece teorik olmadığını fark ediyorum. Bir sabah işe giderken iki kişinin…
Yorum BırakDüz Kasın Yokluğu Üzerinden Siyaset: Görünmeyen Yapılar ve Toplumsal Düzenin Anatomisi İnsan bedenini düşünürken genellikle biyolojik işleyişin nötr ve teknik bir alan olduğu varsayılır. Oysa her biyolojik tanım, kendi içinde bir düzen fikri taşır: nerede ne bulunur, ne nerede bulunmaz, hangi yapı hangi işlevi üstlenir. “Düz kas nerede bulunmaz?” sorusu ilk bakışta anatominin sınırlarında dolaşır gibi görünse de, aslında siyasal düşünce açısından çok daha geniş bir tartışmayı tetikler. Çünkü bulunmayan şey, çoğu zaman bulunan kadar belirleyicidir; eksiklik, bir sistemin normatif haritasını ortaya çıkarır. Toplumsal düzen de benzer biçimde işler: hangi alanların devlet tarafından düzenlenmediği, hangi kurumların müdahale etmediği ya da…
Yorum BırakKaramsarın Kökü Nedir? Dilin İçinde Saklı Düşünme Biçimi Konya’da yaşıyorum, 26 yaşındayım. Günlük hayatımın garip bir tarafı var: bir yandan mühendislik kafasıyla her şeyi sistem, kök, yapı diye çözmeye çalışıyorum, diğer yandan sosyal bilimlerin o “insanı anlamaya çalışan” tarafı sürekli araya girip tüm denklemi bozuyor. Geçen gün kahvede otururken biri “karamsar biriyim” dedi. O an içimde iki ses aynı anda konuşmaya başladı. İçimdeki mühendis: “Bu kelimenin kökü ne? Morfolojik analiz yapalım.” İçimdeki insan tarafı: “Belli ki bir şeyler yolunda gitmemiş…” İşte bu yazı da tam olarak oradan çıktı. Çünkü “karamsarın kökü nedir?” sorusu sadece dilbilgisel bir merak değil, aynı zamanda…
Yorum Bırak