Kategori: Makaleler

İznik’in Diğer Adı Nedir? Psikolojik Bir Mercekten Keşif İçimde bir merak var: belli bir yerin adı bizi nasıl etkiler? Bir kelime, bir çağrışım, anılarımızı tetikler mi? İznik’in diğer adı üzerine düşünürken tam da bu sorularla başladım. Hem bilişsel hem duygusal hem de sosyal etkileşim bağlamında bu basit sorunun altında yatan zengin psikolojik süreçlere dalmak istiyorum. İznik’in diğer adı Nicaeadır; bu tarihsel gerçek, zihnimizde farklı çağrışımlar yaratabilir. Peki bu çağrışımlar neden kişiden kişiye değişir? Aşağıda bu deneyimi üç psikoloji boyutuyla inceleyeceğiz: bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji. — Bilişsel Psikoloji: “Nicaea”yı Zihnimizde Nasıl İşliyoruz? Bilişsel psikoloji, isimlerin zihnimizde nasıl temsil edildiğini inceler.…

Gelenekcilik Nedir? Geçmişin, Bugünün ve Geleceğin Yansıması Gelenekcilik… Bu kelimeye her denk geldiğimde aklımda bir soru beliriyor: Gerçekten eskiyi yaşatmak mı istiyoruz, yoksa o eskiyi modern dünyanın içinde yeniden şekillendirmeye mi çalışıyoruz? Ya da belki de, bu kelime sadece nostaljik bir kaçış mı? Hepimiz, geçmişte bir zamanlar yaşamış atalarımızın hayat tarzlarını, inançlarını, geleneklerini yüceltmek adına bazen bu kelimeyi rahatça kullanıyoruz. Ama gelenekcilik ne demek gerçekten? Geçmişin değerlerine sıkı sıkıya bağlı kalmak mı? Yoksa sadece günümüzün hızla değişen dünyasına karşı bir direnç göstermek mi? İşte bu yazı, gelenekçiliği daha derinlemesine anlamaya çalışacak ve belki de günümüzün dinamiklerinde nasıl şekillendiğini sorgulayacak. Gelenekcilik…

Toplumsal İtibar Nedir? İçsel Bir Yolculuk Bazen düşünürüm: Çevremdeki insanlar beni nasıl görüyor? Ya da ben onları nasıl görüyorum? Sabah kahvemi yudumlarken, parkta yürüyen yaşlı bir adamın bakışlarındaki saygıyı fark ettiğimde, toplumsal itibarın sadece bir kavram değil, hayatın içinden süzülen bir deneyim olduğunu anlarım. Peki, toplumsal itibar nedir? kritik kavramları nelerdir ve neden hepimiz için bu kadar önemlidir? Toplumsal İtibarın Tarihsel Kökenleri Toplumsal itibarın kökleri, insanın topluluk hâlinde yaşamaya başladığı zamanlara kadar uzanır. Antik Yunan’da, Aristo “ethos” kavramıyla karakterin toplum nezdindeki değerini açıklamış, güven ve saygının bireyler arasındaki ilişkileri şekillendirdiğini belirtmiştir. Orta Çağ’da ise itibar, hem sosyal sınıf hem de…

Fransız Soğan Sosu: Lezzet Mi, Yoksa Gereksiz Bir Sos Mu? Fransız soğan sosu… Adı, kulağa bir şıklık, bir zarafet gibi gelir. Aslında birçoğumuzun mutfaklarda sıkça yer verdiği, fakat son zamanlarda fazlaca popülerleşen bu sosun anlamını sorgulamadan geçmek de oldukça kolay. Şimdi soruyorum size: Fransız soğan sosu gerçekten Fransız mı? Yoksa biz, sadece daha sofistike bir isimle etrafımızı kandırmak için mi bu ismi uydurduk? Hadi gelin, bu popüler sosu derinlemesine inceleyelim, artılarını ve eksilerini tartışalım. Fransız Soğan Sosu Nedir? Aslında basit bir soru ama cevap biraz daha karmaşık. Fransız soğan sosu, soğan, tereyağı ve kremanın birleşimiyle yapılan, çoğu zaman sıcak olarak…

Mecnun Ne Demek İslam’da? İstanbul’da bir arkadaşım vardı, adı Ahmet. Ahmet, tam bir “Mecnun”du. Hem de bildiğimiz anlamda değil, adeta bir modern zaman Mecnun’uydu. Genç yaşta aşık olmuştu, her fırsatta sevgilisinin fotoğraflarını bakarak saatlerce düşünür, zamanını onunla geçiriyordu. İnsanlar ona, “Ya bir işine bak, kafanı toparla,” derken, Ahmet’in gözleri hep başka bir yerdeydi, hep o aşkın derinliğinde kayboluyordu. Mecnun’un ne demek olduğunu tam anlamıştım, işte o zaman. Ama gerçek anlamda “Mecnun”un hikâyesi bambaşka. İslam kültüründe ve edebiyatında “Mecnun” kelimesi, genellikle aşk ve deliliğin birleşimiyle özdeşleştirilir. Ancak bu sadece yüzeysel bir anlamdır. Mecnun ne demek, derinlerde yatan anlamı nedir, gelin onu…

Bretton Woods Sistemi: Zamanın Yolunda Çöküşün Ardında Kayseri’de bir akşamüstü, kahvemi alıp pencerenin önünde oturmuş, günün yavaşça geceye dönüşünü izliyordum. Dışarıda yavaşça rüzgar esiyor, ağaçların yaprakları buğulu bir melodiyle dans ediyordu. Sanki her şeyin içinde bir hikâye vardı; bir öykü, bir zaman dilimi. İşte, o an birden aklıma geldi: Bretton Woods sistemi… Geçenlerde okuduğum bir kitabın sayfalarında, bu sistemin nasıl çöküşe uğradığını anlatan bir bölüm vardı ve bu çöküşün ardındaki duygusal kırılma beni derinden etkilemişti. Yavaşça gözlerimi kapadım, tüm bu olayları tekrar zihnimde canlandırırken hissettiklerimi yazıya dökmek istedim. O An: 15 Ağustos 1971 Hayatımda hiç bu kadar karmaşık bir anı…

Bosun Ne Demek? Geçmişi, Bugünü ve Geleceği Üzerine Düşünceler “Bosun ne demek?” diye sorduğumda, gözümde hemen denizcilik dünyasına dair bir görüntü canlanıyor. Ama bu kelimenin anlamı, aslında biraz daha derin. İstanbul’da yaşayan bir genç yetişkin olarak, gündüzleri ofiste çalışıp akşamları yazılar yazan biri olarak, bazı kelimelere dair merakım, bazen bana farklı bakış açıları kazandırabiliyor. İşte “bosun” kelimesi de öyle bir kelime. Hem günlük hayatımda duyduğumda ne olduğunu anlamadığım hem de anlamını araştırdıkça farklı bir perspektife büründüğüm bir kelime. O zaman gelin, hep birlikte bosunun ne demek olduğunu, geçmişte nasıl kullanıldığını ve bu terimin bugün nasıl hayatımıza dokunduğunu inceleyelim. Bosun: Denizciliğin…

Iyidere Nehri Nerede? Kültürler Arasında Bir Yolculuk Dünyanın farklı köşelerine adım attığınızda, bazen küçük bir coğrafi soru, geniş bir kültürel keşif yolculuğuna dönüşebilir. Iyidere nehri nerede? kültürel görelilik açısından ele alındığında, bu basit soru yalnızca bir akarsuyun konumunu sormakla kalmaz; aynı zamanda çevresindeki toplulukların ritüellerini, sembollerini, ekonomik düzenlerini ve kimlik oluşumlarını anlamaya davet eder. İnsanlar, nehirlerle hem maddi hem de manevi bağlar kurar; tarih boyunca bu akarsular, toplumsal örgütlenmelerin, ekonomik pratiklerin ve kültürel ritüellerin merkezi olmuştur. Iyidere Nehri, Karadeniz’in yeşil kıyıları boyunca bu tür bir çok katmanlı ilişkiyi gözler önüne serer. Ritüeller ve Semboller: Nehirle Yaşamak Nehirler, toplumsal hayatın ritüel…

İtalya Hangi Afrika Ülkelerini Sömürdü? İtalya’nın Afrika’da gerçekleştirdiği sömürgecilik, Avrupa’nın büyük sömürge güçlerinden çok daha az bilinen bir hikaye. Fakat bu, İtalya’nın Afrika’daki etkisinin, özellikle de Afrika halkları üzerindeki uzun vadeli etkilerinin önemsiz olduğu anlamına gelmez. Peki, İtalya hangi Afrika ülkelerini sömürdü ve bu sömürgeciliğin günümüz üzerindeki etkileri ne kadar hissedilmeye devam ediyor? Gelin, biraz daha derine inelim. İtalya’nın Sömürgecilik Geçmişi: Afrika’da Neler Oldu? Öncelikle şunu kabul etmek gerek; İtalya, 19. yüzyılın sonlarına kadar gerçekten güçlü bir sömürgeci devlet değildi. Ancak, Avrupa’nın büyük güçleri İngiltere, Fransa, Almanya ve Belçika gibi ülkeler Afrika’da hızla genişlerken, İtalya da ‘bana da bir parça…

Özlük Ne İş Yapar? Hayatın içinde o kadar çok terim var ki, bazıları sıkça kullanılıyor ama ne anlama geldiklerini tam olarak bilmiyoruz. İşte “özlük” de böyle bir terim. Özellikle iş dünyasında duyduğumuzda, bir an “Özlük ne iş yapar?” sorusunu kafamızda şekillendiriyoruz. Tam olarak ne iş yapıyor, nerede karşımıza çıkar ve biz ona nasıl bir gözle bakmalıyız? Gelin, bu sorunun cevabını keşfedelim. Özlük Nedir, Ne İş Yapar? Özlük kelimesi, aslında çok temel bir anlam taşır ama genellikle iş dünyasında biraz daha teknikleşir. Özellikle “özlük” kelimesi, personel yönetimiyle ilgili bir kavram olarak karşımıza çıkar. Kısacası, özlük, bir çalışanın çalışma hayatı ile ilgili…